దైవసంకల్పం తల్లీ తనయుల శృంగార రతి కేళి Part 5

Posted on

ఓ యశోదమ్మా ! నీ ముద్దుల బిడ్డడు పీటలు, ఱోలు దొంతరలుగా పేర్చి, దాని మీదకెక్కి, అప్పటికి చేతికి అందకపోతే కుండకు చిల్లు పెట్టి దానిలో నుంచి కారుతున్న మీగడ పాలను పట్టుకుని తాగేడు. ఇలా అయితే మేము ఊరు వదిలి పోవాల్సిందే! అంటూ వెన్నలదొంగ ఆగడాలను వినిపిస్తారు గోపికలు. అసలు విషయం కృష్ణుడు దొంగిలించింది వారి మురిపాల పూకు పాత్ర ఆడతనాన్ని. కుండకు చిల్లు పెట్టి దానిలో నుంచి కారుతున్న మీగడ పాలను పట్టుకుని తాగేడు అని చెప్పారు దాని అర్ధం? కృష్ణుడు వాళ్ళ పూకు రసాలను జుర్రుకొన్నాడు.

అంతేనా, గోకుల కాంతలు బాల, కౌమార, యవ్వన, ప్రౌఢ, వృద్ధ లు, కన్నె, వివాహితలు, విధవలు అనే తారతమ్యం లేక, వావి వరుసలు యెంచక, అమ్మా కూతుళ్ళను, అక్కా చెల్లెళ్ళను, అత్తా కోడళ్ళను, వదినా మరదళ్ళను, పెద్దమ్మ, చిన్నమ్మ, అమ్మమ్మ, అక్క, చెల్లి, వదిన, అక్క చెల్లెల కూతుళ్ళను, పదహారు వేలమంది స్త్రీ లతో రమించాడు. ఎందరో స్త్రీలతో సమిష్టి శృంగారం చేశాడు. తల్లీ కూతుళ్ళు, అక్కా చెల్లెలు, వదినా మరదళ్ళు, అత్తా కోడలు, తోడి కోడళ్ళు, గోకుల స్త్రీ లందరిని అనుభ వించాడు. స్త్రీ పురుషుల మధ్యన ఆకర్షణ కోర్కె వుంటే వావివరుసలు సామాజిక ధర్మాలు జూడక శృంగారకేళి లో స్వేచ్చగా సుఖాలనుభవించ మని చెప్పాడు. కృష్ణుడు చెల్లెలు సుభద్ర తో రమించాడని పురాణాల్లో ప్రస్తావించారు. కృష్ణావతారంలో కూడా తల్లి వరుస యైన వాళ్ళతో రమించాడు. కన్నతల్లి దేవకి, పెంచిన తల్లి యశోదమ్మతో రమించ లేదంటే నమ్మశక్యమా? రమించినా కవులు వ్రాయ లేదు. సామాజిక కట్టుబాట్ల సంప్రదాయాల సంకెళ్ళ లో కవులు కూడా వ్రాయడానికి ధైర్యం చేయలేదు. తన సమ వస్కురాలైన మేనత్త రాధమ్మ తో రమిస్తున్నాడని తల్లి యశోదమ్మ కు తెలుసు. పాలిచ్చి పెంచిన ప్రౌడాంగన యశోదమ్మకు పుత్రుడు పరాయి పడతులతో కన్నె, యవ్వన ప్రౌడ వృద్దలతో, వివాహిత, విధవలనే తార తమ్యం లేకుండా వావి వరసులు లేకుండా సంభోగిస్తున్నాడని తెలుసు.తెలిసీ ఏమి చేసింది. ప్రోత్సహించిందే గాని అడ్డుచెప్పిందా? అడ్డు చెప్పి వెళ్ళకుండా రోటికి కట్టేస్తే తన విశ్వ రూపాన్ని చూపాడు. విశ్వ రూపాన్ని- తన మేడ్రాన్ని చూపించాడు

నానా పూకు రసాలు జుర్రుచును నానందించు నాపుత్రు డే
లానన్నొల్లడటంచు పుత్ర రతిలీలాసక్తి పెంపొందగన్
స్నానంబందున వళ్ళు రుద్దమని శృంగారంగ పిల్వంగనే
కృష్ణుoడే కసి దీర్చ దెంగ రతి సౌఖ్యానంద మేబొందగన్

తల్లియశోద దేవకిలను తాపము దీర్చగ దెంగ కుండునా
చెల్లి సుభద్ర ద్రౌపదిలను కామము దీర్చగ దెంగ కుండునా
సుల్లను జూపిదెంగెనట గోకుల కన్నెలు ప్రౌఢవృద్ధలన్
నల్లని వాడుచెల్లెలినిమద నోన్మత తల్లిని దెంగ కుండునా

తల్లి యశోద దేవకిల తాపము దీర్చరమించకుండునా
చెల్లి సుభద్ర ద్రౌపదిల కామము దీరగ దెంగ కుండునా
గొల్లల కాంతలందరిని కన్నెలు ప్రౌఢలు వృధ్ధలందరిన్
పిల్లడు గానెదెంగునట కృష్ణుడు చిన్నవాడిగన్
పాలరసాల సాల నవ పల్లవ కోమల కన్యకామణిన్
చెల్లి సుభద్ర నే వడిన కూర్చొన బెట్టుకొనంగ ముద్దుగా
సళ్ళను మీటుచూ రతిని జేసెడి వాడవు శోభ నాంగి నీ
తల్లి యశోద దేవకిల కసి దీర్చక దెంగక నుందువేమిరా

నానా పూకు రసాలు జుర్రుచును నానందించు నాపుత్రుడే
లా నన్నొల్లడటంచు పుత్ర రతిలీలాసక్తి పెంపొందగన్
స్నానంబందున వళ్ళు రుద్దగ యశోదాదేవి పిల్వంగ శ్రీ
కృష్ణుoడే కసిదీర్చ దెంగ రతి సౌఖ్యానంద మేబొందగన్

పురాణేతిహాసాల్లో ఒక జన్మలో తీరని కోర్కెలను మరో జన్మలో తీర్చు కోవడానికి మరల జన్మించడం ప్రస్తావించారు. రాముని చిన్నమ్మ కైక చిన్న తనం నుంచి రాముడంటే అత్యంత ప్రేమ. ముసలి భర్త దెంగలేదు. యవ్వనం లో వున్న రాముని తో శృంగార రతి కేళి లో సుఖాలనుభివించాలని కోర్కె.

యాగము పేరు జెప్పికొని రాణులు చక్కని ఆశ్వమేడ్ర సం
యోగముతో సుఖించగను యోగులు మంత్రము జెప్ప వారునూ
లింగము దోప రాణులు యలౌలిక తృప్తిని బొంది గర్భముల్
రాగను సంతసముగను రాజులు రాజ్యము లేలునుర్విలో
యాగవిధంబుగా ఋషులు యోగులు సిద్దులు పండితాగ్రజుల్
వంగొన బెట్టి మేడ్రములు పూకుల దూర్చియు దెంగుదెంగగన్
లింగనమశ్శివాయ గురులింగ మహేశ్వర దెంగు దెంగరాయనన్
అంగన లందరూ కసిగ అశ్వపు మేడ్రము దూర్చు కొందురున్
యాగ విధంబుగా ఋషులు యోగులు సిద్దులు పండితాగ్రజుల్
వంగొన బెట్టి మేడ్రములు పూకుల దూర్చియు దెంగు దెంగగన్
మాగుల దీర్చ గర్భములు వచ్చెర పుట్టితి వీవుర అక్కపుత్రుడా
నాగుల దీర్చగా కసిగ దెంగర నిన్నునె రాజును జేతు రాముడా
కానల బోవనేల రతి కోర్కెలు దీర్చిన జాలు రాజువై
చిన్నతనంబులోచనుల చన్నులపాలనుఇచ్చిపెంచితిన్
చిన్నతనంబునే కసిగ చీకితి రాముడ నీదు మొడ్డ గు
ర్తున్నద నీకు యన్నది చిన యమ్మయె రాముని మొడ్డ మీటగన్
కన్నది నిన్నుకౌసల్యయె స్తన్యము నివ్వగ పెంచి నానురా
చిన్నతనంబులో చనులు చీకగ పూకురసాలు వచ్చెరా
స్నానము నందు శుభ్రపరచంగను మొఢ్ఢకు ముద్దు లెట్టితిన్
ఇన్నివ సంతాలు వేచితిని ఇంకను అగగ నేల పుత్రుఢా
యన్నది కైక కామ రతి సౌఖ్యము లివ్వగ దెంగరా యనిన్
చిన్నతనంబులోనె రుచి జూపగ పూకు రసాలు జుర్రుటన్
చన్నుల పాలు చీకగను సుల్లను బట్టగ ముద్దులెట్టగన్
స్నానము జేయ నగ్నసొగ సంతయు పంగను జాపి నాలుకన్
తిన్నగ దోపుకొంటివి రతి తీరులు నేర్పిన చిన్నయమ్మవే!

చిన్నతనంబులో చనులు చీకగ పాలను నిచ్చినానురా
చన్నులు చీకరా మదన సారము కారెను నిన్నుజూడగన్
యన్నది కైక రాముడిని హత్తుకొనంగను మొఢ్ఢ చీకగన్
యెన్నివసంతాలు వేచితిని సమ్మగ దెంగర అక్కపుత్రుఢా

రాముని కోరె కైక రతి రాజ్యము నేలగ రాత్రివేళ చి
న్నమ్మవు ధర్మశాస్త్రములు నొప్పవు నిప్పుడు ద్వాపరాన రా
ధమ్మవు గాను పుట్టె దవుగ తీర్చెద నీకసి దీరదెంగెదన్
నమ్మవె కామరాణి మదనోన్మత ముద్దుల చిన్నయమ్మవే

రామావతారం లో తనపై మోజుపడిన స్త్రీలను ఏకపత్నీవ్రతం గాన కోర్కెలు తీర్చ కూడదని వారందరిని కృష్ణావ తారం లో గోపికలుగా అనుభవించాడు. చిన్నమ్మ కైక యే రాధగ జన్మించ చిన్నతనము నుంచే ఆమెతో కామ రతి కేళి సాగించాడు. చిన్నారి పసి వయసులో వున్నా జాంబవతిని పుష్పవతి కాకముందే పెళ్లి చేసు కొన్నాడు. బాల యౌవ్వన కౌమార ప్రౌఢ వృద్ధ లనే తారతమ్యం జూపక అందరినీ అనుభవించాడు. చెల్లి సుభద్ర తో చిన్నతనము నుంచే రతికేళి సాగించాడు. చిన్న తనం నుంచి చిన్నారి చెల్లి సుభద్రను వళ్ళో కూర్చోన బెట్టుకొని సళ్ళను మీటుచు వళ్ళంతా ముద్దులు పెడుతూ సిద్ధం చేసాడు. పుష్పవతి కాగానే చెల్లితో సంగమించాడు. కన్నతల్లిని, పెంచిన తల్లిని, దినమ్మను, చెల్లి వరుసైన ద్రౌపదిని రమించ కుండా వున్నాడా అంటే సందేహమే. పదహారు వేలమంది గోపికలతో రమించాడు. ద్రౌపదికి పంచభర్త లున్ననూ, పుత్ర సమానుడైన అభిమన్యుని, బావ కర్ణుడిని అన్న వరుసైన కృష్ణుడిని కోరింది, మనసులో వారితో రమించాలని కోర్కె వుంది. కృష్ణుడు ద్రౌపదిని, మేనత్త కుంతిని రమించ కుండా ఉంటాడా?

చిన్నతనంబు లో చిన చెల్లిని సిద్ధము జేసేగ సళ్ళుమీటగన్
కన్నెరికంబు సుభద్రకు జేసెను కృష్ణుడు గోకుల కాంతలందిరిన్
కన్నెలు ప్రౌడ వృద్దమాతలను దెంగెను తల్లియశోద దేవకిలన్
చన్నులు మీటగా కసిగ కోర్కెలు దీర్చగ దెంగకుండునా?

ఎంతటి భాగ్యమో కొడుకు దెంగగ స్వర్గమె గాదనుర్విలో
ఎంతటి సౌఖ్యమో చనులు చీకగ పుత్రుడు తీటదీర్చగన్
ఎంతటి తృప్తియో కొడుకు బెట్టగ మొఢ్ఢను పూకునిండుగన్
ఎంతటి పుణ్యకార్యములు జేసిన లభ్యమొ యింత భాగ్యమున్
ఎంతగ లావుగా బలిసి పెద్దగ నుందిర బారుగ అశ్వ మేడ్రమ
న్నంతగ దూర్చితే చినుగు నేమొర మెల్లగ మెల్లగాను ఆ
సాంతము దించరా కసిగ సమ్మగ అద్గది సచ్చినోడ పూ
కంతయు నింపరా పగల గొట్టర దెంగర దెంగు దెంగరా
ఎంతగ లావుగా బలిసి పెద్దగ బారుగ అశ్వమేఢృమ
న్నంతగ నుందిరా చినుగు నేమొర పూకున దించితేనునీ
దంతయు మెల్లమెల్లగను దూర్చర అద్గది సచ్చినోఢ ఆ
సాంతము దించరా కొఢక సమ్మగ దెంగర లంజ పుత్రుఢా!
బలిసిన గుద్ద భారముగ చన్నులు బొడ్డుకు తాకుచుoడగన్
కులుకుచు కొవ్వుబట్టియు సుగంధ శుభాంగని ప్రౌడభారతీ
సులువుగ పుత్రలింగమును సమ్మగ పూకున దూర్చదెంగరా
గులకసి దీర్చ నా కొడక సుల్లను దోపగ నీకు లంజనైతిరా

చక్కెర పాలు తేనియలు కమ్మని ఆమ్రరసాలు ద్రాక్షలున్
చక్కని పంచదార అరి సెల్ రసగుల్లను జాంగ్రిలడ్డులున్
మక్కువ తోడ అమ్మ భగ మందున బెట్టగ తిందువేమిరా
పూకను కొంటివా తినెడి పళ్ళెమ అమ్మకు కామదాసుడా!
వంగొన బెట్టి అమ్మ భగ మందున మేఢృము దూర్చిదెంగగన్
దెంగర లింగఢా శివుఢ దెంగర ఈశ్వర లింగస్వరూపుఢా
నాగుల దీరగా మదన నాట్యము జేయర సృష్టికార్యమున్
ఆగక జేయరా పగలు రాత్రియు ముద్దుల పుత్రుడాశివా!

తొమ్మిది మాసముల్ కదుపు నందున మోయగ కన్నవాడు పం
దొమ్మిది మాసముల్ కడుపునిండుగ సళ్ళనపాలుతాగియున్ పం
దొమ్మిది యేళ్ళుగా కడుపు నిండుగ భోజన మెట్టి పెంచగన్
సమ్మగ పూకు దెంగగను సంతస మొందెను తల్లి బారతీ

కురులకు తైల మర్దనము జేయసుగంధపు తైలమవ్వనా
మెరిసెడి మేనికాంతులను వృద్ధిని జేయగ సున్నిపిండినై
మరులను గొల్ప వాల్జడన బెట్టగ మల్లెల మాల నౌదునా
విరిసిన పుష్ప పాన్పుగ సుగంధము లివ్వగ జాలుదేవి నీ
చరణములుంచ నాతనువు మీదను జాలునె జన్మధన్యమౌ
కరముల స్వర్ణ కంకణమొ కన్నుల బెట్టగ నల్లని కాటుకైన ఆ
భరణము వజ్ర హారమొ సువర్ణపు వస్త్రముగా ధరించవే
బరువుగ నున్న నీ చనులు బట్టగ మీటుటచు చీక నివ్వవే
మరువగ లేను నా మదిన దేవత నీవెగ దెంగనివ్వవే
తరగని యంద చందముల తల్లిని దెంగగ స్వర్గ సౌఖ్యమే
మెరియును నీదు దేహకళ మొడ్డను దింపగ దెంగనిత్యమూ
గొరుగుదునమ్మ అతులను గాట్లునుబెట్టగ చక్కగనున్నగా

అమృతవర్షిణి

ఎలాగ పూజించను నిన్ను ప్రియ
ఎలాగ పూజించను నిన్ను ప్రియ
పదాలను పువ్వులుగా మార్చి నిన్ను పూజించనా,
మాటలతో మాలలుగా చేసి నీకు అందించనా,
గుండెను ఆభరణంగా చేసి నీకు అలంకరించనా.
నా ఊహల ఊయలలో నిన్ను ఊగించనా,
నా కవితాస్వరాలను కానుకగా నీ పాదాల ముందుంచనా,
భావాలను బంధాలుగా చేసి నీకు బహుకరించనా,
మనసుని మధించి కావ్యపు పన్నీరుతో నీకు అభిషేకం చెయ్యనా.
నిన్ను ఎందుకు ప్రేమించానంటే ఏమని చెప్పను ఎందుకు ప్రేమించవంటే,
నన్ను నేను చదువుకునే, నా ఏకాంతాన్నినువ్వు సొంతం చేసుకున్నావనా!
ఏ అందాన్ని చూసినా కూడా ఆశ్వాదించలేనంతగా నీ సౌందర్యంతో నా కనులను ఆక్రమించావనా!!
గడిచిపోతున్న కాలాన్ని, కనులలో దాచుకున్న స్వప్నాలని కూడ మర్చిపోయేంతగానాఅలోచనలలో ఒదిగిపోయావనా!!!
ఒంటరితనపు పంజరంలో దాగిన మనసుకి స్వేచ్చనిచ్చిప్రేమ ప్రపంచాన్ని పరిచయం చేశావనా!!!!ఒక్కమాటలో చెప్పలంటే:-
“రేపటి మన జీవితాన్ని చూశాను నీ కళ్ళలో,దాచి వుంచిన నా ప్రేమను చదివాను నీ మనసులొ”.అందుకే “నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను”.

ప్రేమనాదం:

నీ అందం తేనెటీగ దాచిన మకరందం
నీ బంధం మనసులు ముడివేసిన అనుబంధం
జంటగా వేద్దాం ఎడడుగుల బంధం
బాదుషాలకు అందని భావమా !
భామా దాచుకోనా నీ ప్రేమ కలకాలం నా గుండెలోన
ఎంకి పాటకు రూపుదాల్చిన రూపమా
గోదావరిలో తేలి ఆడిన సరాగమా !
నీ అందం కవి వర్ణించలేని కావ్యమా !
ఆశల పల్లకిలో ఊహల అల్లికతో
వేచివున్న వేయి కళ్ళతో
ప్రతి పదం నువ్వే అయితే ప్రతి నిజం ప్రేమేగా !
జత వెతుకు హృదయానికి శృతి తెలిపే ప్రాణమా
నా జీవనాదమా !

ఆశల ఆమని :
ఆశల ఆమనిగా బాషల బామనిగా
స్వరాల రాగానిలో నేను నీకు అవుతానుగా సగభాగంగా
భావాలు అల్లికతోటి బాందవ్యాలు ముడివేసినా
ముత్యాల కలయకతోటి మెడలో నేను అల్లుకుపోనా
మయమరిపించే మోముతో మురిపించే మాలికవునువ్వా
కడదాకా కలిసి వుండే అర్థాంగివికావా ప్రియతామా !

నా కనులలో దాగివుంది ఒక కవిత్వం,
ఆ కవిత్వంలో దాగివుంది ఒక భావం ,
ఆ భావంలో దాగివుంది ఒక అర్థం ,
ఆ అర్థంలో దాగివుంది ఒక గతం ,
ఆ గతమేకదా నువ్వు నాకు ఇచ్చినా జీవితం .
నీ కోసం రాస్తాను

ప్రపంచ బాషల్లోంచి అందమైన అక్షరాలను మాలగా అల్లి నీ మెళ్ళో దండగా వేస్తాను …………నీ పేరుతో ఓ కావ్యం రాసి , దాన్ని నీకే అంకితమిచ్చి ,నీకు మాత్రమె వినపడేలా రోజూ చదువుతాను ………నీకో ప్రేమ నిఘంటువును బహుమతిగా ఇస్తాను …….నీ కోసమే పలికే ప్రతి మాటను పదకవితగా మారుస్తాను ………..నీ కోసం రాస్తాను ………..నువ్వు కాదన్న రోజున అక్షర సన్యాసం చేస్తాను ……….

నీ గురించి అందరు అడుగుతుంటే ఏమని చెప్పను నీవు ఎవరని చెప్పను …

నా ఆలోచన నువ్వని ..నా అంతరంగం నువ్వని చెప్పాలని వుంది కానీ చెప్పలేను ఎందుకంటే నా అంతరంగాన్ని ఆలోచనని అర్థం చేసుకునే మనసు వీలకుండా అని సందేహం

నువ్వు ఎలాగఉంటావని అంటుంతే నా గుండెల్లో నీ రూపాన్ని చూపించా లనుకుంటా కానీ చూపించలేను

ఇంతకి నువ్వెవరు నా కన్నులలో రూపానివా, గుండెల్లో జ్ఞాపకానివా

అందరు నువ్వు మారిపోయావు అంటున్నారు ఆ మార్పు నువ్వే అని చెప్పాలని వుంది

నేనే నీవా! నేనే నీవా..!
నాలో మనసును నీలో చూపి..ప్రతిబింబించే అద్దం నీవా!
నవ్వుల పువ్వును వరముగ ఇచ్చి,..నను మురిపించే అందం నీవా!.
నాలో కలలకు రంగులు కూర్చే..అలోచనలకు ఆద్యం నీవా!
భాషై రాని, భాదై పోని.. నా ఒంటరి తనానికి అంతం నీవా!
నా ఆగిన అడుగుకు కదలిక నేర్పిన,చిరు నడకలకే నాట్యం నీవా!
పదములు పలుకక నిలబడి పోయిన,నా పెదవుల చివరన నవ్వే నీవా!
నా మనసున మెదిలిన కోరిక యదలో..ఓ పువ్వై పూచిన “రోజా” నీవా!
నా మౌనం పాడిన సరిగమలయలో..నవ్వై విరిసిన నేనే నీవా!

నీ విలువ..!
నిలదీసే నా మనసుకు తెలుసు..నను వదలని నీ తలపుల విలువ
నిదుర లేని నా కంటికి తెలుసు..నిను చూడలేని ప్రతి క్షణముల విలువ.
అడగలేని నా అడుగుకు తెలుసు..కడకు రాని నీ కదలిక విలువ
మాట రాని నా మౌనానికి తెలుసు..నను చేరని నీ మాటల విలువ.

నాకుగా నీ తోడు ఉంటే…!
నవ్వునైనా కాకపోతిని, నీ పెదవులంచున మెదలగా. . . .
పువ్వునైనా కాకపోతిని, నీ కురుల సిరులగ అమరగా. . . .
కుంకుమైనా కాకపోతిని, నీ నుదుటి పైనే నిలవగా. . . .
కుచ్చునైనా కాకపోతిని, నీ వాలు జడలో వాలగా. . . .
పదమునైనా కాకపోతిని,నీ తీపి పలుకులు పలుకగా. . . .
కలమునైనా కాకపోతిని, నీ కలల కథలుగ కదలగా. . . .
నడక సైతం నాఠ్యమవదా,, నాకుగా నీ తోడు ఉంటే. . . .
పలుకు సైతం పాట కాదా,, పెదవులంచున నీ పేరు ఉంటే. . . .

నీ చూపు తప్ప నన్ను వేరేది కదిలించలేదు
నీ పలుకు తప్ప వేరేది నన్ను కరిగించలేదు
నీ నవ్వు తప్ప వేరేది నన్ను ఆనందింపచేయలేదు
నీ తలపు తప్ప వేరేది నా దరి చేరలేదు
నీ వలపు తప్ప వేరేది నన్ను పాలించలేదు
నీ బాధ తప్ప వేరేది నన్ను కలవరపరచలేదు
అదే కదూ! అదే కదూ! నీ నిర్లక్ష్యం
అందుకే కదూ! ఈ దూరం

అవి పెదవులు కావు, కెంజాయ రంగుని అలముకుని ఎక్కుపెట్టిన హరివిల్లులు
అవి నవ్వులు కావు, నా హృదిలో తియ్యగా వీచే మన్మధ శరాలు
అవి మాటలు కావు, ఎన్నటికీ తరగని శరపరంపరను నిక్షిప్తపరచుకున్న అమ్ములపొదులు
అవి చూపులు కావు, నా ఎదను ప్రేమగా కోస్తున్న కరవాలాలు
అవి నడకలు కావు, హిమవన్నగం నుండి జాలువారిన జలపాతపు హొయలు, అవి అడుగుల చప్పుళ్ళు కావు, నా హృదయంలో హృద్యంగా సమ్మోహనరాగాలు పలికించే భూపాళ శ్రుతులు

నీ ముఖారవిందాన్ని చూసి, ఉదయాన్నె పూచిన పారిజాతం అనుకుని భ్రమపడి తుమ్మెదలు బారులు తీరి రెక్కలల్లార్చుతున్నట్లు నీ కురులు పిల్లగాలికి అల్లరి గా కదులుతున్నాయి. ఇంకా వీడని తొలిచీకటిని కాటుకరేఖగా తీర్చి పుప్పొడి గంధాన్ని ముఖానికి అద్దుకుని పుష్పాల్లొ అపుడే ఊరుతున్న తేనెచుక్కను నీ నుదుట తిలకం గా దిద్దుకున్నావ్
రెండు ఎర్ర గులాబీలపై విరిసిన మల్లె ఒదిగినట్లు – విరిసీ విరియని చిరునవ్వు
తోటలో పూచిన ఒకే ఒక్క ముద్దబంతి ముగ్ధంగా…స్నిగ్ధంగా…

సూర్యోదయం చూడటమంటే నాకెంతో ఇష్టం అదీ నువ్వొచాకే!
తెల్లవారితే చాలు నువ్వు కనిపిస్తావనే ఆశ!
తోటలోని మామిడిచెట్లన్నీ మంచులో స్నానించి…
అపుడపుడే ఉదయిస్తున్న బాలభానుడి పెదవుల మీద చిరునవ్వు లాంటి తొలికిరణం సోకగానే ఆకు…ఆకునా మెరిసే దరహాసం

ప్రియా…
నీలిమేఘ ాల చాటునుంచి శరత్పూర్ణిమల నాటి జాబిలమ్మ కొద్ది కొద్దిగా
కనిపిస్తే నీ తొలిచూపు జ్ఞాపకం. నీనీ రెండు పెదవులపయన మంచు బిందువు మెరిస్తే నీ నవ్వు జ్ఞాపకం. అల్లరి తుమ్మెద అలవోకగా పువ్వు పై వాలితే నీ ముద్దు జ్ఞాపకం సంధ్య కళ పిల్లగాలి హాయిగొలిపితే నీ స్పర్శ జ్ఞాపకం పాలబుగ్గల పసివాడు అమ్మ ఒడిలో ముద్దు గా ఒదిగితే నీ ప్రేమ జ్ఞాపకం

నేను !

నేనొక మౌన ముద్రలో ఉన్న అజ్ఞాత వర్తకుడను
ఎన్ని మంచు తెరలు తొలగించి వేకువ వెలుగును చూసానో
వసంతం లో ఎండి మ్రోడైన చేట్లేన్నింటిని కన్నానో
ఎన్ని అగ్నిపర్వతాల గుండె చప్పుళ్ళు విన్నానో
శిధిల సామ్రాజ్యాల ఆక్రన్దనలేన్నింటిని ఆలకించానో
ఎన్ని చీకటి రాత్రులనించి
ఎన్ని వేకువ వేదనలనించి
నన్ను నేను నడిపించుకు వచ్చానో
నేను లెక్కించలేదు
అవును, నేను మౌన ముద్ర లో ఉన్న అజ్ఞాత పరిశోధకుడను
ఆత్మ సౌందర్యం ఆరాధించబడని అజ్ఞాత లోకం లో
చిరునవ్వుల చీత్కారికి బలి అయ్యి
రాలి పడుతున్న ఉల్కా శకలాలను
ఏరుకుంటున్న అలుపెరగని వర్తకుడను నేను

ఆమె!
ఆమెను ఏమని వర్ణించను? ఎలా వివరించను?
చెప్పడానికి నా దగ్గర మాటలు లేవు
వివరించడానికి నాకు భాష తెలియడం లేదు
ఆమెను నేను ప్రేమిస్తున్నానా?
నాకెందుకో ఈ మాట చాలా చిన్నది గా అనిపిస్తోంది
ఇదే ప్రేమంటే సరిపోదు
ఏదో మాటలకు, భాషకు అతీతమైన, అవ్యక్తమైన భావనం
నేను ఆమె లో ఉన్నానో, ఆమె నాలో ఉందో అర్ధం కావడం లేదు
ఆమె నా జీవితం లో తొలి పలుకు; తుది మలుపు.
నేను ఆమెతో భౌతికంగా దూరంగానే ఉన్నా
మానసికంగా మేము చాలా దగ్గర
ఈ దూరం లో ఎంత గౌరవనీయమైన బాధ
నాకైతే ఆమె ఎప్పటికి నాదౌతుందో అన్న ఆలోచనే
ఇప్పుడు ఆమె నాది కాదా? కాకపోవడం ఏమిటి?
కాకపొతే ఆ బంధానికి స్పష్టత రావాలి
ఆమె కి దూరం గా నిలవడం నా సహనానికే పరీక్ష అవుతోంది
ఆమె ఒడి లో ఒదిగిపోయి ఆమె కళ్ళల్లోకి చూస్తూ
ఉండిపోవాలనే కోరిక నన్ను నిలవనీయడం లేదు
ఎంత గొప్ప అనుభూతి; ఈ ఊహలోనే!
అదే నిజమైతే ఓహ్!

చేమంతుల పచ్చదనాన్ని నీ శరీరం లో కలుపుకున్నావు
గులాబీల నునుపుదనాన్ని నీ చెక్కిళ్ళల్లో చేర్చుకున్నావు
సాగర కెరటాల లయని నీ నడుములో…
తామర రేకుల సున్నితత్వాన్ని నీ చేతుల్లో…
తుమ్మెద బారుల చిక్కదనాన్ని నీ కురుల్లో…
వెన్నెల చలువనూ… నక్షత్రాల మెరుపునూ…
నీ కళ్ళల్లో… ఓహ్!
విశ్వమానవ సుందరివి నీవు!

నీ కోసం!
నా భావాల బొమ్మరిల్లు నిర్మించాను
నీ కుసుమ కోమల పాదాలు కందుతాయని నా మనస్సు సుమాలని దారంతా పరచి నీకోసం రేయంతా ఎదురు చుసాను
నీ తలపుల ప్రకంపనల ఉజ్వల తరంగాలై నన్ను ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తుంటే,
నీవొక ఉత్తుంగ తరంగ వై నన్ను అల్లుకుంటావని తటిల్లతలతో ఆటలాడుతూ
పరవశించిపోయాను .
ప్రేయసీ!
కిన్నెరసానివై, సుందర స్వప్నఖచితమై
నీ కన్నుల వెన్నెల కలబోతతో నన్ను నేనే మరచిపొనీయ్!
నాకీ లోకంతో పని లేదు, దాని భావాలతో సంబంధం లేదు!
నీ నవ్వు చాలు, నీ పలుకు చాలు
ద్వీపం లోనైనా ఆ వెలుగుతో ధైర్యంగా బ్రతికేస్తాను

కారురేయిలు కమ్ముకున్నా నీ చూపుల కాగడాతో చీకటిని తరిమేస్తాను!

పిలచిన బిగువటరా
పిలిచినా బిగువటరా ఔరౌరా
చెలువలు తామే వలచి వచ్చిన
పిలిచినా బిగువటరా ఔరౌరా
చెలువలు తామే వలచి వచ్చిన
భళిరా రాజా

ఈ నయగారము ఈ వయ్యారము
ఈ నవ యవ్వన మారం వినునే
ఈ నయగారము ఈ వయ్యారము
ఈ నవ యవ్వన మారం వినునే
పిలిచినా బిగువటరా

గాలుల తేనెల వాడని మమతల
గాలుల తేనెల వాడని మమతల
నీలపు మబ్బుల నీడను గననను
అందెల రవళుల సందడి మరిమరి
అందగాడా ఇటు తొందర చేయగా
పిలచిన బిగువటరా

మనసున మల్లెల మాలలూగెనే
మనసున మల్లెల మాలలూగెనే
కన్నుల వెన్నెల డోలలూగెనే
ఎంత హాయి ఈ రేయి నిండెనో…..
ఎంత హాయి ఈ రేయి నిండెనో
ఎన్ని నాళ్ళకీ బ్రతుకు పండెనో
కొమ్మల గువ్వలు గుస గుస మనినా
రెమ్మల గాలులు ఉసురుసుననినా……
అలలు కొలనులో గల గల మనినా…..
అలలు కొలనులో గల గల మనినా
దవ్వున వేణువు సవ్వడి వినినా
దవ్వున వేణువు సవ్వడి వినినా
నీవు వచ్చేవని నీ పిలుపే విని
నీవు వచ్చేవని నీ పిలుపే విని
కన్నుల నీరిడి కలయ చూచితిని
ఘడియ యేని ఇక విడిచిపోకుమా……
ఘడియ యేని ఇక విడిచిపోకుమా
ఎగసిన హృదయము పగులనీకుమా
ఎన్ని నాళ్ళకీ బ్రతుకు పండెనో
ఎంత హాయి ఈ రేయి నిండెనో

అవి పెదవులు కావు
కెంజాయ రంగును అలుముకుని ఎక్కుపెట్టిన హరివిల్లులు
అవి నవ్వులు కావు
నా హృదయంలో తీయగా వీచే మన్మధ శరాలు
అవి మాటలు కావు
ఎన్నటికీ తరగని శరపరంపరను నిక్షిప్త పరుచుకున్న అమ్ములపొదులు
అవి చూపులు కావు
నా ఎదను ప్రేమగా కోస్తున్న కరవాలాలు
అవి నడకలు కావు
హిమవన్నగము నుండి జాలువారిన జలపాతాల హొయలు
అవి అడుగుల చప్పుళ్ళు కావు
నా మదిలో సమ్మోహన రాగాలు పలికిన భూపాల రాగాలు
ఒక మేఘం .. మధ్యకు చీలితే కనిపించే
నీలిరంగుల ఆకాశమే .. ఆమె పాపిట.
దట్టమైన మేఘాలే ఆమే కురులు
దశమినాటి జాబిలి లాంటి నుదురు
ఆ మధ్య కస్తూరీ తిలకం
కళ్ళు కలువలు, ముక్కు సంపెంగ, పెదవి పగడం
వెరసి…. ఆమె ఆ బ్రహ్మ సృష్టించిన మెరుపుతీగ..

అష్టవిధ నాయికలు
అష్టవిధ నాయికల వర్గీకరణ మొట్టమొదట భరత ముని (2వ శతాబ్దం BC నుండి 2వ శతాబ్దం సంస్కృతంలో రచించిన నాట్య శాస్త్రంలో పేర్కొనబడినది. ఈ వర్గీకరణ వివరాలు తర్వాత రచనలైన దశరూపకం (10వ శతాబ్దం), సాహిత్య దర్పణం (14వ శతాబ్దం) మరియు ఇతర కామశాస్త్ర గ్రంథాలలో తెలిపాయి. . కేశవదాసు హిందీలో రచించిన రసికప్రియ (16వ శతాబ్దం) కూడా అష్టనాయికలను విశదీకరించిరి..

అష్టవిధ నాయికలు భారతీయ చిత్రకళ, సాహిత్యం, శిల్పకళ మరియు శాస్త్రీయ నృత్య సాంప్రదాయాలలో తెలిపబడ్డాయి. మధ్యయుగపు చిత్రకళాఖండాలైన రాగమాల చిత్రాలు అష్టవిధ నాయికలను ప్రముఖంగా చిత్రించాయి.

భారతీయ సాహిత్యంలో జయదేవుడు 12వ శతాబ్దంలో రచించిన గీత గోవిందంలోను మరియు వైష్ణవ కవి వనమాలి రచనలలో రాధ వివిధ నాయికల భూమిక పోషించి, నాయకుడిగా శ్రీకృష్ణుడు కీర్తించబడ్డారు.
1. స్వాధీనపతిక
స్వాధీన పతిక లేదా స్వాధీన భర్తృక : “స్వాధీనుడగు భర్త గల నాయిక” ఈమెలోని ప్రగాఢమైన ప్రేమ మరియు సుగుణాలకు భర్త పూర్తిగా ఆధీనుడౌతాడు. చిత్రకళలో ఈ నాయికను నాయకునితో పాదాలకు పారాణిని గాని లేదా నుదుట తిలకం దిద్దుతున్నట్లుగా చూపిస్తారు. జయదేవుడు గీత గోవిందంలో రాధను స్వాధీనపతికగా వర్ణించాడు. రాధమాధవుల రతిలో చెదిరిన తన అలంకరణను శ్రీకృష్ణునితో సరిచేయించుకుంటుంది.
2. వాసకసజ్జిక
వాసకసజ్జిక : వాసకసజ్జిక సుదీర్ఘ దూరప్రయాణం నుండి తిరిగివచ్చే ప్రియుని కోసం నిరీక్షిస్తుంది. చిత్రకళలో ఈమెను పడకగదిలో పద్మాలు మరియు పూలదండలతో ఉన్నట్లు చూపిస్తారు. “సర్వమునలంకరించుకుని ప్రియుని రాకకై ఎదురుచూసే నాయిక”. ఈమె అందంగా తయారై ప్రియుని రాకకోసం తద్వారా లభించే ఆనందాల కోసం నిరీక్షిస్తుంది. ఈమె అందాన్ని రతీదేవితో పోలుస్తారు. వాసవసజ్జిక శిల్పం ఖజురహో లోని లక్ష్మణ దేవాలయంలోను మరియు జాతీయ సంగ్రహాలయాలలో కనిపిస్తాయి.
3. విరహోత్కంఠిత
విరహోత్కంఠిత: “విరహం వల్ల వేదనపడు నాయిక”. ఈమె ప్రియుడు పనికారణంగా ఇంటికి రాలేకపోయినప్పుడు విరహంతో బాధపడుతుంది. ఈమెను పానుపుమీద కూర్చున్నట్లు లేదా నిలబడినట్లుగా లేదా వరండాలో నిలబడినట్లుగా చూపిస్తారు.

4. విప్రలబ్ద
విప్రలబ్ద : “శృంగార నాయిక, సంకేత స్థలానికి ప్రియుడు రానందుకు వ్యాకులపడే నాయిక, మోసగించబడినది”. ఈమె రాత్రంతా ప్రియుని కోసం వేచియున్న నాయిక. ఈమెను ప్రియుడు నమ్మించి రానందుకు కోపగించి ఆభరణాలను విసిరిపారేసే వనితగా చిత్రిస్తారు.
5. ఖండిత
ఖండిత : “ప్రియుడు అన్యస్త్రీని పొందిరాగా క్రుంగునది”. నమ్మించిన ప్రియుడు రాత్రంతో వేరొక స్త్రీతో గడిపి మరునాడు వచ్చినందుకు విపరీతమైన కోపంతోవున్న నాయిక. ఈమెను ప్రియునిపై తిరగబడుతున్నట్లుగా చిత్రీకరిస్తారు.
6. కలహాంతరిత
కలహాంతరిత : కోపంతో ప్రియుని వదిలి, తర్వాత బాధపడే స్త్రీ. ఈమె కోపంతో కలహించి లేదా ద్వేషంతో లేదా తనయొక్క చపలత్వంతో ప్రియుని వదిలిన నాయిక. ఈమె ప్రియుడు గృహాన్ని విడిచిపోతున్నట్లుగా తర్వాత నాయిక అందులకు బాధపడుతున్నట్లుగా చిత్రిస్తారు. మరికొన్ని సందర్భాలలో ఈమె ప్రియుని లేదా తానిచ్చిన మధువును తిరస్కరిస్తున్నట్లుగా చిత్రించబడినది. జయదేవుడు గీత గోవిందంలో ఒక సందర్భంలో రాధను కలహాంతరితగా వర్ణించాడు.
7. ప్రోషితభర్తృక
ప్రోషిత భర్తృక లేదా ప్రోషిత పతిక: “ప్రియుడు దేశాంతరం వెళ్ళగా బాధపడే నాయిక”. ఈమె భర్త కార్యార్థం దూరదేశాలకు వెళ్లగా సమయానికి రానందుకు చింతిస్తున్న నాయిక. ఈమెను చెలికత్తెలు పరామర్శిస్తున్నా దుఃఖంతో చింతిస్తున్నట్లుగా చిత్రిస్తారు.
8. అభిసారిక
అభిసారిక లేదా అభిసారిణి : “ప్రియుడి కోసం సంకేతస్థలానికి పోయే నాయిక”. (అభిసారం = ప్రేమికులు సంగమార్థం చేసుకునే నిర్ణయం, ప్రేమికుల సంకేతస్థలం) ఈమె నియమాల్ని అతిక్రమించి ఇల్లు వదలి రహస్యంగా ప్రియుడ్ని కలవడానికి వెళుతున్న నాయిక. ఈమెను ఇంటి ద్వారం దగ్గర లేదా త్రోవలో అన్ని అడ్డంకులను అతిక్రమిస్తున్నట్లు చిత్రిస్తారు. చిత్రకళలో అభిసారికను తొందరలో ప్రియున్ని కలవడానికి పోతున్నట్లు చూపిస్తారు.

వాసకసజ్జిక, విరహోత్కంఠిత
సంస్కృతములో అతిపూర్వకాలము నుండియు అనేక సాహిత్యశాస్త్ర గ్రంథములు వెలసినవి. వీనిలో కవి, కావ్యలక్షణములు, నాయికానాయక లక్షణములు, రసచర్చ, అలంకారములు, కావ్యగుణదోషవిచారములు మున్నగునవి చర్చింపబడినవి. ఇటువంటి గ్రంథములలో భరతముని నాట్యశాస్త్ర మతిపురాతనమైనది. నాట్యశాస్త్రములో నాట్యనాటక లక్షణ ప్రస్తావనలో నివి విశ్లేషింపబడినను, శ్రవ్యకావ్యములకును ఈ లక్షణములు వర్తించుటచే, తరువాత ఎందరో సంస్కృతలాక్షణికులు అనేక సాహిత్య శాస్త్రగ్రంథములలో నీవిషయములను వివరించినారు. తెలుగులో నిట్లు వెలసిన గ్రంథములలో 14వ శతాబ్దికి జెందిన విన్నకోట పెద్దన కావ్యాలంకారచూడామణి, 16వ శతాబ్దికి జెందిన రామరాజభూషణుని నరసభూపాలీయమనబడు కావ్యాలంకారసంగ్రహము సుప్రసిద్ధములు.

కావ్యరసములలో శృంగారమును రసరాజముగా లాక్షణికు లంగీకరించి యుండుట సర్వజనవిదితమే. ఇట్టి శృంగారరసమునకు ఆలంబనములు నాయికానాయకులు.

నాయికానాయకుల యొక్క చక్షుష్ప్రీతి, మనస్సంగములవల్ల కలుగు మనోవికారమే రూఢమై శృంగారరసముగా పరిణమించును. దీనికి పరిసరములందలి సురభిళానిల సుందరోద్యాన చంద్రికాదిసన్నివేశములును, పరస్పరాభిహితమైన ఆహార్యాంగహార చేష్టాదులును ఉద్దీపకములుగా లాక్షణికులు గుర్తించినారు. ఇవన్నియు అనురక్తులైన నాయికానాయకుల అనుభవమం దున్నవే. వీనినే లాక్షణికులు సిద్ధాంతీకరించినారు. నాయికావిషయప్రసక్తిలో ఆసక్తికరమైన విషయము అష్టవిధశృంగార నాయికావర్గీకరణము. ఇది నాయికా తాత్కాలిక మనోధర్మ వర్గీకరణమే కాని, నాయికాప్రకృతి వర్గీకరణము కాదు. అనగా ఒకే నాయిక తత్తత్కాలమనోధర్మము ననుసరించి, ఈ అష్టవర్గములలో ఏదో యొక వర్గమునకు చెంది యుండుననుట. కావ్యాలంకారసంగ్రహములో ఈ శృంగారనాయికల లక్షణము లిట్లు చెప్పబడినవి:

సీ.వరుఁడు కైవసమైన వనిత స్వాధీనభ
ర్తృక; ప్రియాగమవేళ గృహముఁ,దనువు
సవరించు నింతి వాసకసజ్జ; పతిరాక
తడవుండ నుత్కంఠఁ దాల్చునింతి
విరహోత్క; సంకేత మరసి, నాథుఁడు లేమి
వెస నార్తయౌ కాంత విప్రలబ్ధ;
విభుఁడన్యసతిఁ బొంది వేఁకువ రాఁ గుందు
నబల ఖండిత; యల్క నధిపుఁ దెగడి

గీ. అనుశయముఁ జెందు సతి కలహాంతరిత; ని
జేశుఁడు విదేశగతుఁడైనఁ గృశతఁ దాల్చు
నతివ ప్రోషితపతిక; కాంతాభిసరణ
శీల యభిసారికాఖ్యయై చెలువు మెఱయు.

(అర్థము సులభము; అనుశయము=పశ్చాత్తాపము)

పై పద్యములో ఈ అష్టవిధనాయికల పేర్లు సాంద్రాక్షరములతో గుర్తింపబడినవి. ఈలక్షణములు గల అష్టవిధనాయికాశిల్పములు కొన్ని ప్రసిద్ధ దేవాలయములలో నున్నవి. నా మహాశిల్పిజక్కనకావ్యములోను జక్కనాచార్యుడు నిర్మించిన వసంతమండపమందలి శిల్పముల వర్ణనలో ఈనాయికల ప్రస్తావన యున్నది:

సీ. కనుసన్నల న్మెలఁగు కాంతుండు కడనుండ
మనమందు నుప్పొంగు మగువ నొకట,
విభుఁ డేగుదెంచు నా వేళకుం దొడి, సెజ్జ
సంసిద్ధమొనరించు చాన నొకట,
వేళకున్ రాకున్న విభునికై మనమందుఁ
బరితపించుచు నున్న ప్రమద నొకట,
సంకేతములఁ గాంచి స్వామి తనువందుఁ బొల
యల్కతోఁ బతి దూఱు నతివ నొకట,
ఆషాఢమాసాన నన్యదేశస్థుఁడగు
పతినెంచి కృశియించు పడఁతి నొకట,
ప్రణయకోపంబుచే వల్లభుని నెడసేసి
విరహంబుచేఁ గుందు తరుణి నొకట,

తే. ఎదుట నటియించు మల్లిక హృదయమందుఁ
బొదలఁజేసిన మూర్తులఁ బొదలఁజేసి
ఱాతియందున రచియించె నాతఁడెపుడు
క్షతిని గననట్టి శృంగారకావ్య మచట. (మహాశిల్పిజక్కనచరిత్రము)

ఇట్లు ప్రసిద్ధురాండ్రైన శృంగారనాయికలలో వాసకసజ్జిక, విరహోత్కంఠిత లనుగుఱించి క్రింద కొంత విశ్లేషింతును. అంతమున వారి మనోధర్మములను ప్రతిబింబించునట్లుగా నేను వ్రాసిన గీతమును శ్రవ్యమాధ్యమములో ప్రదర్శింతును. ఇదియే ఈవ్యాసముయొక్క ఆశయము.

వాసకసజ్జిక
ప్రియాగమనవేళాయాం మణ్డయన్తీ ముహుర్ముహుః|
కేళీగృహం తథాత్మానం సా స్యాద్వాసకసజ్జికా||

అని విద్యానాథుని ‘ప్రతాపరుద్రీయము’లో వాసకసజ్జికా లక్షణనిర్దేశము. ప్రతాపరుద్రీయమునే అనుసరించిన రామరాజభూషణుని ‘ప్రియాగమవేళ గృహముఁ,దనువు సవరించు నింతి వాసకసజ్జ’ అను నిర్వచనము దీనికి సమముగనే యున్నది.
‘వాసకం వాసస్థానం సజ్జయతీతి వాసకసజ్జా’ అనియు,
‘వాసకే సజ్జా కృతమండనా’ అనియు వాసకసజ్జాపదమునకు గల వ్యుత్పత్తు లీనిర్వచనమును సమర్థించుచున్నవి.
కాని ‘స్త్రీణాం వారస్తు వాసకః ’ అనియు నున్నది.
‘స్త్రీని కలిసికొనుటకు పురుషుడేర్పరచుకొన్న వారము వాసకము’ దీని కర్థము. ఇది ఈకాలమునందలి ‘Date’ వంటిది. పూర్వము రాజాదిధనవంతులకు బహుభార్య లుండుటచే వారిలో కొందరు స్త్రీలను వారు కొన్ని నిర్ణీత వారములలో కలిసికొనెడివారు. అట్టి వారమే వాసకము. ఆ వాసకమునందు అలంకరించుకొని సిద్ధముగా నుండు నాయిక ‘వాసకసజ్జ (సజ్జిక)’ అని ప్రతాపరుద్రీయవ్యాఖ్యాతలైన కుమారస్వామిప్రభృతులు మఱొక అర్థమును తెల్పినారు. సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుడు రసార్ణవసుధాకరములో తనదైన ఈక్రింది శ్లోకమును వాసకసజ్జిక కుదాహరణముగా నిచ్చినాడు.

కేళీగేహం లలితశయనం భూషితం చాత్మదేహం
దర్శం దర్శం దయితపదవీం సాదరం వీక్షమాణా|
కామక్రీడాం మనసి వివిధాం భావినీం కల్పయన్తీ
సారంగాక్షీ రణరణికయా నిఃశ్వసన్తీ సమాస్తే||

తాత్పర్యము: ప్రియుడు తనగృహమునకు వచ్చు వేళ యైనది. ఆసమయమునకు నాయిక తన కేళీగృహమును, లలితమైన (మెత్తనైన, అందమైన) తన శయ్యను, తనను అలంకరించుకొనినది. ఏంతో ఆదరంతో (అనురాగంతో) మాటిమాటికి (దర్శం దర్శం) అతని దారికేసి చూస్తూ సంప్రాప్తమయ్యే వివిధకామక్రీడలను గుఱించి మనస్సులో ఊహిస్తూ, ఉత్కంఠతో (రణరణికయా) నిఃశ్వసిస్తూ ఉండిపోయినది.

ఈక్రింది పద్యంలో రామరాజభూషణుడు పురలక్ష్మికి వాసకసజ్జికాత్వము నాపాదిస్తూ తన కావ్యాలంకారసంగ్రహములో చక్కని ఉదాహరణము నిచ్చినాడు.

చ. యవనచమూసమూహముల నాజి జయించి, యుదగ్రదిగ్జయో
త్సవవిభవాభిరాముఁడయి సారెకు నోబయనారసింహభూ
ధవుఁ డరుదెంచులగ్నమునఁ దత్పురలక్ష్మి విభూషితోల్లస
ద్భవన విశేషయై మృగమదద్రవవాసనఁ దాల్చు నిచ్చలున్.

తురుష్కసేనాసమూహములను యుద్ధములో జయించి, దిగ్విజయ విభూషణుడైన నోబళనరసింహరాజు వచ్చు సుముహూర్తమునకు ఆతని పురలక్ష్మి భవనము(ల)నలంకరించుకొని, కస్తూరీసుగంధయుతయై ముస్తాబయి యుండెనని పురలక్ష్మికి రామరాజభూషణుడు వాసకసజ్జికాత్వము నాపాదించినాడు. ఇట్లు శృంగారనాయికాత్వమును రమ్యముగా నాతడు జడములకును విస్తరించినాడు.

విరహోత్కంఠిత
అనాగసి ప్రియతమే చిరయత్యుత్సుకా తు యా|
విరహోత్కంఠితా భావవేదిభిః సా సమీరితా||

అని రసార్ణవసుధాకరములో విరహోత్కంఠితాలక్షణము గలదు. ‘పతిరాక తడవుండ నుత్కంఠఁ దాల్చునింతి విరహోత్క’ యను నిర్వచనము దీనికి సమముగానే యున్నది. గృహమును, దేహమును చక్కగా నలంకరించుకొని, చెలికత్తెలతో నాయకుని గుణగణములను ముచ్చటించుచు, అతని రాకకై ఎదురుచూచునట్టి వాసకసజ్జిక, అతడెంతకాలమునకును రాకపోవుటచే నుత్కంఠాపూరితయై, అతని విరహమును సహింపలేక విరహోత్కంఠిత యగును. ఇట్లీ ఉభయనాయికల మనఃస్థితులకు స్వాభావికమైన పారంపర్యమున్నది. విచిత్రమును ఉజ్జ్వలమైన వేషము, ఆనందముతో వికసించిన ముఖము, అధికమైనశోభ – వీనితో గూడి వాసకసజ్జిక తన యవస్థ నభినయించవలెనని భరతుడు చెప్పినాడు. అట్లే చింత, నిశ్శ్వాసము, ఖేదము, సఖీసంలాపము, గ్లాని, దైన్యము, అశ్రుపాతము, రోషము, భూషణత్యాగము, రోదనాదులతో విరహోత్కంఠిత తన యవస్థ నభినయించవలెనని భరతుడు తెల్పినాడు.

సంస్కృతములో అమరుక శతకము, పుష్పబాణవిలాసము, గీతగోవిందము మున్నగు ఉత్తమ ప్రణయేతివృత్త సమన్వితములగు గ్రంథములు ఈ శృంగార నాయికల అవస్థలను చక్కగా వర్ణించుచున్నవి. ఉదాహరణకు పుష్పబాణవిలాసములోని విరహోత్కంఠితవర్ణన:

సాస్రే మాకురు లోచనే విగళతి న్యస్తం శలాకాఞ్జనం
తీవ్రం నిశ్వసితం నివర్తయ నవా స్తామ్యన్తి కంఠస్రజః,
తల్పే మాలుఠ కోమలాంగి!తనుతాం హన్తాఙ్గరాగోఽశ్నుతే
నాతీతో దయితోపయానసమయో మాస్మాన్యథా మన్యథాః||

ఒక నాయిక వాసకసజ్జయై గృహమును, తనను, శయ్యను చక్కగా నలంకరించుకొనినది. ప్రియునికై వేచినది. కాని అతడెంతకును రాలేదు. అప్పుడామె కధికసంతాపము, కలవరము కలిగినది. తత్ఫలముగా అశ్రునయనయై, నిట్టూర్పులను నిగిడించుచు తల్పమునఁ బొరలసాగినది. ఇట్లు విరహోత్కంఠితయైన యామెను వారించుచు చెలికత్తె ఇట్లు పల్కినది: ‘కోమలాంగి= ఓ సుకుమారీ ! లోచనే సాస్రే మాకురు= కన్నులలో కన్నీరు గార్చకుము, న్యస్తం =పెట్టఁబడిన, శలాకాఞ్జనం=పులకతో (నాజూకుగా) దీర్చిన కాటుక, విగళతి= కరగిపోవుచున్నది; తీవ్రం= అధికమైన, నిశ్వసితం=నిట్టూర్పును, నివర్తయ=మఱలింపుము (వీడుము), నవాః =క్రొత్తనైన (అప్పుడే కోయుటవల్ల మిసమిసలాడుచున్న), కంఠస్రజః= మెడలోని పూదండలు, తామ్యన్తి=వాడిపోవుచున్నవి; తల్పే=పాన్పునందు, మాలుఠ=పొరలకుము, హన్త=అయ్యో, అఙ్గరాగః= మైపూత (makeup), తనుతాం=పలుచదనమును; అశ్నుతే=పొందుచున్నది; దయితో పయానసమయః= ప్రియాగమనవేళ, న అతీతః= (ఇంకను) మీఱి పోలేదు, అన్యథా=వేఱువిధముగా, మాస్మ మన్యథాః =తలంపకుము (చింతింపకుము).’

ఇది చాలా అందమైన శ్లోకము. ఇందులో సుకుమారి అనునది సాభిప్రాయపదము. భరతుడు చెప్పినటువంటి విరహోత్కంఠితాలక్షణము లీశ్లోకములో పుష్కలముగా నున్నవి. చివరిగా రసభావాను కూలముగా టొరంటోలోని శ్రీమతి చర్ల రత్నశాస్త్రిగారు పాడిన మత్కృతమైన యీక్రిందిపాటలో, ముస్తాబు చేసికొని, కేళీగృహము నలంకరించు కొని సర్వసన్నద్ధయై వాసకసజ్జికయైన గోపిక శ్రీకృష్ణునికై వేచి, వేసారి, విరహోత్కంఠితయై, ఖిన్నయై, రోషముతో తన యవస్థను చెలితో విన్నవించుకొనుట ఇతివృత్తముగా నున్నది:

ఎంత టక్కరివాడె ఈ నల్లనయ్య
స్వాంతమెల్లను దోచె, ఎంతకూ రాడయ్యె
అ.పల్లవి:
వలపుగొంటినె చాల వనితరో నీయందు
తొలియామమున వత్తు తొందరింపకు మనియె |ఎంత టక్కరి|
చరణం 1:
తొలియామ మేగెను, మలియామ మేగె
చెలువుగా నింగిలో వెలుగులం జిలుకు
కలువరాయడు నన్ను కలగించె కలగించె,
వలఱేడు తూపులం ౙళిపించె ౙళిపించె. |ఎంత టక్కరి|
చరణం 2:
పాన్పుపై జల్లిన పరిమళించెడు విరులు
సౌరభంబును బాయు సమయంబు వచ్చె,
అంగమం దలదిన అంగరాగంబు
కరగి చెల్వును దొఱగు కాలంబు వచ్చె |ఎంత టక్కరి|
చరణం 3:
ఏలరా గోపాల! ఇంత జాగేలరా?
బాస చేసియు రాక బాధింతు వేలరా?
నీవలపుతోటలో పూవూన నీరేయి
దపియించు నీయింతిదరిచేర వేలరా? |ఎంత టక్కరి|

అభిసారిక, విప్రలబ్ధ
రచన: తిరుమల కృష్ణదేశికాచార్యులు సెప్టెంబర్ 2016
కావ్యరసములలో శృంగారమును రసరాజముగా లాక్షణికు లంగీకరించి యుండుట సర్వజనవిదితమే. ఇట్టి శృంగారరసమునకు ఆలంబనములు నాయికానాయకులు. నాయికానాయకుల యొక్క చక్షుష్ప్రీతి, మనస్సంగములవల్ల కలుగు మనోవికారమే రూఢమై శృంగారరసముగా పరిణమించును. దీనికి పరిసరములందలి సురభిళానిల సుందరోద్యాన చంద్రికాదిసన్నివేశములును, పరస్పరాభిహితమైన ఆహార్యాంగహార చేష్టాదులును ఉద్దీపకములుగా లాక్షణికులు గుర్తించినారు. ఇవన్నియు అనురక్తులైన నాయికానాయకుల అనుభవ మందున్నవే. వీనినే లాక్షణికులు సిద్ధాంతీకరించినారు. నాయికావిషయప్రసక్తిలో ఆసక్తికరమైన విషయము అష్టవిధశృంగారనాయికావర్గీకరణము. ఇది నాయికా తాత్కాలిక మనోధర్మవర్గీకరణమే కాని, నాయికాప్రకృతివర్గీకరణము కాదు. అనగా ఒకే నాయిక తత్తత్కాలమనోధర్మము ననుసరించి, ఈ అష్టవర్గములలో ఏదో యొక వర్గమునకు చెందియుండుననుట. కావ్యాలంకారసంగ్రహములో ఈ శృంగారనాయికల లక్షణము లిట్లు చెప్పబడినవి:

సీ.వరుఁడు కైవసమైన వనిత స్వాధీనభ
ర్తృక; ప్రియాగమవేళ గృహముఁ,దనువు
సవరించు నింతి వాసకసజ్జ; పతిరాక
తడవుండ నుత్కంఠఁ దాల్చునింతి
విరహోత్క; సంకేత మరసి, నాథుఁడు లేమి
వెస నార్తయౌ కాంత విప్రలబ్ధ;
విభుఁడన్యసతిఁ బొంది వేఁకువ రాఁ గుందు
నబల ఖండిత; యల్క నధిపుఁ దెగడి

గీ. అనుశయముఁ జెందు సతి కలహాంతరిత; ని
జేశుఁడు విదేశగతుఁడైనఁ గృశతఁ దాల్చు
నతివ ప్రోషితపతిక; కాంతాభిసరణ
శీల యభిసారికాఖ్యయై చెలువు మెఱయు.

(అనుశయము=పశ్చాత్తాపము)

పై పద్యములో ఈ అష్టవిధనాయికల పేర్లు సాంద్రమైన (Bold)అక్షరములతో గుర్తింపబడినవి. కడచిన మూడు ఈమాట సంచికలలో వాసకసజ్జికా, విరహోత్కంఠితా, ఖండితా, కలహాంతరితా, స్వాధీనపతికా, ప్రోషితభర్తృకా యను ఆర్గురు నాయికాలక్షణములను వివరించినాను. ఇప్పుడు మిగిలిన ఇద్దఱు నాయికలు – అభిసారికా, విప్రలబ్ధా అనువారి లక్షణములను వివరించి, వారి మనోధర్మములను ప్రతిబింబించునట్లుగా నేను వ్రాసిన గీతములను శ్రవ్యమాధ్యమములో ప్రదర్శింతును. ఇదియే ఈ వ్యాసము యొక్క ఆశయము.

అభిసారిక
మదనానలసంతప్తా యాభిసారయతి ప్రియమ్|
జ్యోత్స్నాతమస్వినీయానయోగ్యాంబరవిభూషణా|
స్వయం వాభిసరేద్ యా తు సా భవేదభిసారికా||

అని రసార్ణవసుధాకరములో నభిసారికాలక్షణము గలదు. అనగా మదనానలసంతప్తయై ప్రియుని తనకడకు రప్పించుకొనునది గాని, వెన్నెల రాత్రులలో, చీకటిరాత్రులలో తన్నితరులు గుర్తింపనిరీతిగా వేషభూషలను ధరించి (గుట్టుగా) ప్రియుని గలియుటకు సంకేతస్థలమునకు బోవునది గాని, అభిసారిక యనబడునని పైశ్లోకముల కర్థము. మొదటి రకమైన యభిసారిక సామాన్యముగా నొక దూతిక ద్వారా సందేశమును పంపి, ప్రియుని తనకడకు రప్పించుకొనును. అతడు వచ్చినప్పుడు వాసకసజ్జికవలెనే సర్వము సంసిద్ధము చేసికొని అతనితో సవిలాసముగా గడపును. ఇట్లు ఈవిధమైన అభిసారికకు, వాసకసజ్జికకు, కించిద్భేదమే యున్నది. వస్తుతః శృంగారమంజరీకర్త వంటి కొందఱు లాక్షణికులు ఈరకమైన అభిసారికను వాసకసజ్జికగానే పరిగణించుచున్నారు. ఇది యెట్లున్నను, ప్రియుని కిట్టి సందేశమును పంపునప్పుడు సరియైన దూతిక నెన్నుకొనవలెను. సుకుమారి, సుందరాంగి, స్వలాభపరాయణురాలగు దూతికను పంపుటవల్ల కలిగిన యనర్థమును పుష్పబాణవిలాసములోని ఈ క్రిందిశ్లోకము చక్కగా వర్ణించుచున్నది.

దూతీదం నయనోత్పలద్వయమహో! తాన్తం నితాన్తం తవ
స్వేదామ్భఃకణికా లలాటఫలకే ముక్తాశ్రియం బిభ్రతి|
నిశ్వాసాః ప్రచురీభవన్తి నితరాం, హా! హన్త! చన్ద్రాతపే
యాతాయాతవశా ద్వృథా మమకృతే శ్రాన్తాసి కాన్తాకృతే!

దీనికి నా యనువాదము:

మ. చెలియా! నీనయనోత్పలంబు లకటా! చెందెంగదే మ్లానతన్,
అలికంబందున స్వేదబిందువులు ముక్తాభంబులయ్యెం, గడుం
బొలిచె న్నిశ్వసనంబు, లీగతి వృథా పోవ న్మదర్థంబు, బి
ట్టలయించెంగద సుందరాంగి! నిను జ్యోత్స్నాఽయాతయాతవ్యథల్!

సందర్భము: ఒక నాయిక సుందరాంగియైన యొక దూతికను నాయకుని దోడ్తేర బంపినది. ఘటికురాలైన ఆ దూతిక అతనితో విహరించి వచ్చుటయే కాక అతడు రాకుండుట కేదో మిషను కల్పించి, అతడు రాలేడనినది. కాని ఆమె తనువందు స్పష్టమైన సంభోగచిహ్నము లున్నవి. ఆ విషయమును గమనించిన నాయిక వక్రోక్తిగా నిట్లనుచున్నది.
హే దూతీ=ఓ చెలీ! ఇదం=ఈ, తవ=నీయొక్క, నయనోత్పలద్వయమ్ = కలువకన్నులజంట, నితాన్తం=ఎంతగానో (మిక్కిలి), తాన్తం= వాడినది, అహో=ఆశ్చర్యము; స్వేదామ్భఃకణికా=చెమటనీటిబిందువులు, లలాటఫలకే=నుదుటియందు, ముక్తాశ్రియం =ముత్యములకాంతిని, బిభ్రతి=ధరించుచున్నవి; నిశ్వాసాః=నిట్టూర్పులు, నితరాం=మిక్కిలి, ప్రచురీభవన్తి =హెచ్చగుచున్నవి. హా! హన్త = అయ్యయ్యో! కాన్తాకృతే=అందమైనదానా, చంద్రాతపే=వెన్నెలలో, వృథా మమకృతే= వృథాగా నాకై చేయబడిన, యాతాయాతవశాత్= పోయివచ్చుటల వలన, శ్రాన్తాసి=డస్సియుంటివి.

‘వృథా మమకృతే శ్రాన్తాసి’ అనుటవల్ల నాకొఱకు పోయిన పని నిష్ఫలమయ్యెను. నీకు అలసటయే చిక్కెను – అనునది పైకి దోచు భావము. నాయర్థము వ్యర్థమైనది గాని నీయర్థము సిద్ధించినదని వ్యంగ్యము. ‘చంద్రాతపే’, ‘నిశ్వాసాః ప్రచురీభవన్తి’, ‘స్వేదాంభఃకణికా లలాటఫలకే’, ‘తాన్తం నితాన్తం’ అనుటవల్ల, ఎంత సుకుమారివో చల్లని వెన్నెలలో నేగివచ్చినంతనే నీకు శ్రమవల్ల నిశ్వాసము లధికమైనవి, చెమటపట్టినది, కనులు వాడినవి – అనునది పైకి దోచు భావము. చల్లనివెన్నెలలో కించిద్దూర మేగివచ్చినంతనే ఇట్టి శ్రమము కల్గదు, చెమట పట్టదు, కనులు వాడవు, నిశ్వాసములధికము గావు. ఈచిహ్నములన్నియు నాప్రియునితో భోగించుటచేతనే కల్గినవనునది వ్యంగ్యార్థము. కనులు అలయుట (మ్లానమగుట), స్వేదము గల్గుట, నిశ్వాసములు దట్టమగుట రతిచిహ్నములు. ‘కాన్తాకృతే’ అనుటవల్ల నీయందమే నాకొంప ముంచినది. నీవంటి యందకత్తెను దూతిగా బంపుట నాదే పొరపాటు – అనునది వ్యంగ్యము. అందుచేతనే ‘నోజ్జ్వలం రూపవన్తం వా, న చాతురం దూతం వాపి హి దూతీం వా బుధః కుర్యాత్కదాచన’ – అనగా, ‘ఉజ్జ్వలమగు వేషము, సుందరరూపము, ఆతురత గల వ్యక్తిని దూతగా గాని, దూతిగా గాని నిర్ణయింపదగదు’ – అని భరతుడు నాట్యశాస్త్రములో చెప్పినాడు.

ప్రియుని తనకడకు రప్పించుకొనునది గాక, తానే ప్రియుని సంకేతస్థలమున కలసికొనునది రెండవరకమైన అభిసారిక. ఇట్టి అభిసారికనే తరచుగా కవులు కావ్యములందు వర్ణించియున్నారు. ఇందులో స్వీయా, పరకీయా, సామాన్యాభేదము లున్నవి. స్వీయ యనగా తన కంకితయైన ప్రియురాలు. పరకీయ వేఱొక స్త్రీ. ఈమె కన్యక గాని, అన్యవిధమైనస్త్రీ గాని కావచ్చును. సామాన్య యనగా వేశ్య. గూఢముగా వెన్నెలరాత్రులలో నభిసరించు స్త్రీకి జ్యోత్స్నాభిసారిక యనియు, అట్లే చీకటిరాత్రులలో నభిసరించు స్త్రీకి తమోభిసారిక, లేక తమిస్రాభిసారిక యనియు పేర్లు. బాహాటముగా నభిసరింప బోవు స్త్రీకి ఉజ్జ్వలాభిసారిక యని పేరు. వీరిలో జ్యోత్స్నా, తమిస్రాభిసారికలవర్ణనమే అధికముగా కావ్యములలో కన్పించుచుండును. వీరిర్వురు గూఢముగా సంకేతమునకు బోవుచున్నారు గావున, వెన్నెలలోను, చీకటిలోను ఆయావేళలకు తగిన వేషభూషాదులను ధరించి, ఇతరులు తమను గుర్తింపని విధముగా అభిసరింతురు. ఉదాహరణకు కావ్యాదర్శములో దండి మహాకవి జ్యోత్స్నాభిసారికావేషము నిట్లు వర్ణించుచున్నాడు.

మల్లికామాలధారిణ్యాః సర్వాంగీణార్ద్రచన్దనాః|
క్షౌమవత్యో న లక్ష్యన్తే జ్యోత్స్నాయామభిసారికాః||

దీనికి నా యనువాదము:

తే. మల్లెదండలు వెట్టి, క్షౌమములు గట్టి,
వపువునందెల్ల చందనపంకమలఁది,
చనెడు నభిసారికాస్త్రీలఁ గన రెవండ్రు
వెండివెన్నెలకంటెను వేఱుగాను.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *